Liệu Nhật Bản có theo bước Mỹ trong việc phát hành manga dưới hình thức kỹ thuật số?
Nhật Bản thường đi đầu trong hầu hết những thứ gì hay ho mới mẻ. Không phải tự dưng mà otaku tự hào về nền văn hóa của mình.
Song có lẽ cũng chính nền văn hóa đó đã ngăn cản họ đến với một lĩnh vực mà người Mỹ đang nhanh chóng trở nên quen thuộc: hình thức kỹ thuật số.
Trong khi chúng ta đang tiến mạnh vào thời đại kỹ thuật số và đối diện với những tiếng ca thán rằng "Ngành in đang chết dần chết mòn!" thì không có gì đáng ngạc nhiên khi manga xuất hiện ngày càng nhiều trên iPad. Và người Mỹ thích điều đó: Càng dễ tiếp cận các nguồn truyền thông yêu thích của mình càng tốt.
Mặt khác, một đất nước với truyền thống ăn sâu vào gốc rễ như Nhật Bản thì có lẽ không dễ mà thay đổi cho được. Nói đi nói lại thì manga bắt đầu xuất hiện tại nơi ấy vào những năm 40, nhưng gốc rễ của nó thì lại lùi xa về tận thế kỷ 18. Không có gì lạ khi bạn bắt gặp người dân đủ mọi lứa tuổi và địa vị xã hội dán mắt vào một cuốn "One Piece" hay "Naruto" nóng hổi vừa ra lò trên tàu điện ngầm tại Tokyo.
Cái cảm giác cầm cuốn sách đáng tin cậy ấy trong tay đã trở thành một thói quen, thứ khiến người ta thích thú. Thay thế nó bằng một cái bảng điện tử gây nhiều khó khăn cho một số fan lâu năm hơn người ta nghĩ.
Có khi nào otaku Mỹ dẫn đầu trong việc phát triển manga kỹ thuật số, rồi sẽ tới phiên Nhật Bản theo sau không?
VIZManga đã tuyên bố rằng họ là hãng mới nhất tham gia vào phong trào xuất bản kỹ thuật số gần đây, cho ra mắt "Shonen Jump Alpha" trên iPad, iPhone và iPod Touch đồng thời mang các series nổi tiếng như "Bleach," "Naruto," "One Piece" và "Bakuman" đến tận tay các fan.
Do Shonen Jump là một trong những hợp tuyển manga lâu năm nhất của Nhật Bản (từ 1968,) nó đặt ra câu hỏi rằng liệu các fan đã theo dõi bao nhiêu năm qua có dễ dàng tiếp nhận sự thay đổi hình thức phát hành không. Có lẽ sự phát triển của kỹ thuật số sẽ chỉ được xem là một cải tiến mới mà thôi, mặc dù vậy không phải người tiêu dùng nào cũng thấy thế.
Nạn vi phạm bản quyền manga tràn lan là một vấn đề kéo dài đã rất lâu, gây ảnh hưởng tới doanh thu của ngành. Và khi mà hàng loạt các hãng xuất bản lớn ở Mỹ đóng cửa, như Tokyopop vào năm 2011, rõ ràng là ngành công nghiệp manga buộc phải cải tiến. Nhưng liệu xuất bản dạng kỹ thuật số có phải là câu trả lời không? Các độc giả Nhật và Mỹ sẽ phản ứng ra sao trước điều đó?
Nhằm hiểu rõ về manga theo quan điểm của một fan, bạn phải nói chuyện với một người thiết tha đọc manga giống như người Nhật vậy.
Saku, một cosplayer kỳ cựu và là một độc giả manga lớn từ năm 1997, chính là dạng fan như thế. Cô cảm thấy sở hữu một cuốn sách mà mình có thể cầm đọc thì có ý nghĩa hơn là một phiên bản kỹ thuật số.
"Cứ gọi tôi là cổ hủ cũng được, nhưng tôi thích cái cảm giác cầm một cuốn sách thật trong tay mình và lật qua lật lại các trang sách được. Nó còn khiến tôi thấy gần gũi hơn với mangaka nữa, bởi họ mất rất nhiều thời gian đưa các chi tiết vào các khung tranh."
"Ví dụ, 'Bakuman' là một series tuyệt vời nói về vô vàn khó khăn chật vật mà các mangaka gặp phải. Tôi nghĩ nếu các độc giả hiểu được tác giả phải khó khăn thế nào mới có thể vẽ nên một volume manga thì họ cũng sẽ thích bản in hơn."
Saku thích sưu tầm bản in của các series cô yêu thích hơn là bản kỹ thuật số. Tuy nhiên, không phải fan nào cũng cảm thấy như thế.
Họa sĩ và còn là một fan manga lâu năm Maximo Lorenzo thích dạng kỹ thuật số bởi nó gọn hơn.
"Tôi thích đọc hầu hết các truyện dưới dạng kỹ thuật số bởi tôi đọc nhiều mà lại có ít chỗ. Tôi muốn để dành chỗ trên giá sách cho các tác phẩm tuyệt vời nhất thôi."
"Với lại tôi còn có thể dễ dàng nhanh chóng lôi iPad ra cho bạn mình xem những truyện hay nữa."
Xu hướng download nhạc, phim và games kỹ thuật số có thể áp dụng được cho manga nếu có nhiều fan chịu đọc xong rồi bỏ - và các fan như Lorenzo cho thấy điều đó. Có vẻ có khá nhiều người Mỹ thích hình thức này, song điều này liệu có đi ngược lại với quan điểm của người Nhật về manga trong vai trò là một hình thức truyền thông hay không?
Vertical Inc., một nhà xuất bản chuyên phát hành manga và tiểu thuyết Nhật tại Mỹ, cho rằng có lẽ manga không hợp với hình thức kỹ thuật số do quan điểm của người Nhật về hình thức này.
"Tại Nhật Bản, người ta thờ ơ với nội dung kỹ thuật số, cho rằng nó vô nghĩa và chóng tàn," Ed Chavez, Giám đốc Marketing Vertical, phát biểu. "Truyện tranh kỹ thuật số có tồn tại, song chỉ có các tựa đề mà phần đông tiếp nhận thì mới được chú ý đến. Ngay cả các tựa đề được các nhà xuất bản lớn phát hành dưới dạng kỹ thuật số trước cũng bị lơ đi cho tới khi mấy truyện đó được in, do ngành xuất bản rất được coi trọng tại quốc gia ấy."
"Thật lạ khi độc giả ở hai phía của Thái Bình Dương lại có quan niệm khác nhau 180 độ về cùng một nội dung kỹ thuật số."
Cần nói thêm là lúc đầu người Nhật cũng chẳng ưa iPhone, nhưng là vì nhiều lý do khác. Có lẽ họ chỉ đơn thuần là chậm làm quen với việc manga phát hành dưới dạng kỹ thuật số mà thôi, song theo thời gian, có lẽ hình thức này sẽ được tiếp nhận nhiều hơn. Ta chỉ có thể chờ xem sao mà thôi.
Bạn thích đọc manga theo hình thức nào? Bạn thích nhìn thấy sách nằm trên giá, hay đọc xong rồi xóa khỏi thiết bị của mình luôn?
Nguồn bài viết
17-02-2012, 13:18
lí do thì như bạn trên nói
Chế độ bình thường
