--•► Khái niệm Mecha ◄•--

[theking222]

Định nghĩa về Mecha
Translator: theking222, gundamdeath
Editor: theking222
Hợp tác: soulmaster

M

echa, còn được biết đến dưới cái tên meka hay mechs, là thể loại nói tới những cỗ máy biết đi (thường là do phi công cầm lái). Mecha thường xuất hiện trong Anime, tiểu thuyết viễn tưởng, và những thể loại liên quan tới giả tưởng hay yếu tố xa vời. Mecha là một khái niệm chung chung, có thể là những thiết bị có hai chân, với cánh tay, bàn tay, và những ngón tay có thể cầm nắm đồ vật. Một Mecha thiết kế theo kiểu hình dáng con người có thể sử dụng những đòn thế võ thuật, kiếm thuật, nghi thức danh dự, chào hỏi, và kể cả những thứ mà con người không thể làm được như sử dụng xe tăng hay máy bay.

Trong phần lớn những tiểu thuyết mà chúng xuất hiện, Mecha thường là những cố máy chiến tranh: cơ bản là những chiếc tàu chiến bọc giáp với những đôi chân thay thế cho lốp xe. Vài câu truyện, như manga Patlabor (Mobile Police Patlabor) hay minigame BattleTech, thì Mecha được sử dụng cho mục đích dân phòng, như xây dựng các công trình lớn, công an hay cứu hỏa.

Trong vài tiểu thuyết viễn tưởng thì Mecha đóng vai trò quan trọng trong chiến đấu, giống như những đấu sĩ La Mã cổ xưa, cô độc, điên cuồng và dũng mãnh. Vài loại Mecha khác thì được sử dụng trong quân đội, hỗ trợ và chiến đấu cùng với xe tăng, phi cơ chiến đấu, bộ binh, đóng vai trò như một cỗ máy vận tải. Các cỗ máy này có thể hiện tính hữu dụng của mình, với hỏa lực của xe tăng và tính linh hoạt của bộ binh giúp chúng dễ dàng vượt qua các địa hình phức tạp. Nói cách khác, chúng có sự linh hoạt hơn hẳn các loại vũ khí khác, giống như trong game Armored Core (trong game, Mecha đã sử dụng những cánh tay của mình để mang một lượng lớn trang bị giống như một lực sĩ)

Sự khác biệt giữa Mecha thực sự và những người họ hàng nhỏ bé hơn của mình (tổ tiên của chúng chắc hẳn), là những Armor Suit mang trong mình sức mạnh; nói cách khác, Một Mecha là một phi công điều khiển hay mặc một bộ giáp (Armor Suit chẳng hạn). Bất cứ thứ gì đủ lớn để có khoang lái cho phép phi công có thể ngồi vào điểu khiển đều có thể coi đó là Mecha.

Hiếm khi Mecha tự điểu khiến chính mình, thường là chỉ có trong các Anime serie như Aura Battler Dunbine, The Vision of Escaflowne và Maze. Nói cách khác, Mecha được thiết kế dựa theo những công nghệ viễn tưởng "cổ" đã thất lạc.

Mục lục

[theking222]

Cội nguồn lịch sử:

Tiểu thuyết La Maison à vapeur (The Steam House) của Jules Verne năm 1880 có đề cập đến 1 con voi máy chạy bằng hơi nước có thể điều khiển được. 1 trong những cỗ máy xuất hiện đầu tiên trong văn học chính là Tripods trong tác phẩm nổi tiếng The War of the Worlds của H. G. Wells. Cuốn tiểu thuyết không miêu tả đầy đủ cụ thể về khả năng hoạt động của Tripod (hay còn gọi là "cỗ máy chiến tranh") nhưng cũng có 1 vài gợi ý: "Bạn cứ tưởng tượng đến 1 cái ghế vắt sữa nghiên ngả và thổi bay mọi thứ trên mặt đất ? Tạo ấn tượng qua những bóng đèn flash. Nhưng thay vì chỉ có cái ghế vắt sữa thì hãy tưởng tượng là 1 cơ thể bự đứng trên 3 cái chân". Bộ phim Starship Soldier của Robert A. Heinlein năm 1959 sau này được chuyển thành tiểu thuyết dưới cái tên Starship Troopers, cũng nhấn mạnh vào những người lính được trang bị 1 bộ giáp cường lực dạng bộ xương. Mecha rất được ưa chuộng trong anime và manga của Nhật, Robot mecha đầu tiên theo dạng được điều khiển bởi người lái ngồi trong buồng lái chính là series anime và manga Mazinger Z của tác giả Go Nagai được xuất bản lần đầu tiền năm 1972.





Nguồn gốc và cách dùng từ:

Thuật ngữ “Mecha” bắt nguồn chữ viết tắt tiếng Nhật “Meka” (メカ) và từ "Mechanical" trong tiếng Anh.
Ở Nhật, mecha bao gồm tất cả các thứ có liên quan đến máy móc, cả xe cộ, súng ống, máy tính và các thiết bị khác nữa. Như vậy, nó còn mở rộng ra cả humanoid, các robot kích cỡ như người và các thứ như boomer trong Bubblegum Crisis, Replicant của Blade Runner, Cybord cũng được cho vào Mecha, cũng như các vật thể trong cuộc sống thực như robot công nghiệp, xe hơi thậm chí cả lò nướng bánh mì tự động nữa (???). Người Nhật dùng thuật ngữ “robot” hay “giant robot” để phân biệt những phương tiện có tay chân với những thiết bị cơ khí khác. Thuật ngữ này lần đầu tiên được phổ biến rộng rãi trong tiếng Anh là từ series phim hoạt hình Robotech, từ đo nó được đặt và viết lại theo tiếng Anh cho 3 anime khác và cách sử dụng của nó cũng thường liên quan đến phương Tây nhằm nhấn mạnh robot (đôi khi biến đổi) có thể điều khiển được hoặc các bộ giáp trang bị tăng cường hình dáng như 1 khung xương bên ngoài. Tuy nhiên, có 1 ngoại lệ là phim A.I.: Artificial Intelligence, thuật ngữ này được sử dụng để mô tả từ “Mechanicals” (Robotic Humanoids), trái nghĩa với “orga” mô tả cho “organics” (humans).

Đặc biệt đối với các bộ giáp tăng cường, đặc trưng của mecha không như các bộ giáp ngoài khác như bộ giáp của Iron Man. Giáp Mecha có khuynh hướng to và đồ sộ hơn so với người mặc nó và tay chân người mặc có thể hoặc không thể duỗi thẳng so với tay chân của bộ giáp.

Thuật ngữ “Mech” thường được sử dụng để chỉ các phương tiện trong các ngành giải trí ở phương Tây hơn là ở phương Đông. “Mech” là thuật ngữ gốc từ series BattleTech (trong đó thường viết BattleMech hay OmniMech gọn thành “Mech”), và nó không được dùng ở Nhật ngoại trừ việc vô ý phát âm sai từ “Mecha” (cũng có 1 ngoại lệ là đối với series BattleTech ở Nhật, người ta cho phép giữ lại từ gốc tiếng Anh). Ở Nhật bản, “robot” là thuật ngữ được sử dụng nhiều hơn.

[theking222]

Mecha hư cấu:
Trong anime và manga:

Ở Nhật, "Robot Anime" (ở các nước khác còn gọi là "Mecha Anime") là thể loại có đặc trưng là những phương tiện được điều khiển bởi phi công ngồi trong buồng lái. Ở đây, robot nhỏ nhất cũng đạt chiều cao trung bình khoảng 14 feet (4.3m) mặt khác robot cũng có thể cao đến 500m (giống như trong Bokurano), được trang bị nhiều loại vũ khí và thường gắn liền với các hãng sản xuất đồ chơi. Gundam là 1 ví dụ đển hình: các loại đồ chơi và mô hình Gundam (do hãng Bandai của Nhật sản xuất) được ưa chuộng ở Nhật Bản.

Kích thước của Mecha thay đổi tùy theo cốt truyện và các quan niệm phức tạp. 1 số không cao hơn 1 chiếc xe tăng (Armored Trooper Votoms, Megazone 23), một số cao bằng vài tòa nhà cao tầng (Gundam, Escaflowne, Saber Rider) và số khác có thể cao chọc trời (Space Runaway Ideon, Genesis of Aquarion, Neon Genesis Evangelion). Còn có loại mecha có thể chứa được dân số của cả 1 thành phố (Macross), một số có kích thước của 1 hành tinh (Diebuster) vá 1 số mang kích thước của cả 1 thiên hà cỡ lớn (Tengen Toppa Gurren Lagann: Lagann-hen).

Thể loại này bắt đầu từ manga Tetsujin 28-go của Mitsuteru Yokoyama năm 1956 (được chuyển thể thành phim hoạt hình năm 1963 dưới tên Gigantor). Mặc dù trong đó robot được điều khiển bằng remote chứ không phải là buồng lái nhưng nó vẫn được liệt vào danh sách. Không lâu sau đó thể loại này được định nghĩa rõ ràng bởi Go Nagai với tác phẩm nổi tiếng của mình Mazinger Z, đây không chỉ là series anime Super Robot thành công đầu tiên mà còn là tiên phong trong thể loại nhấn mạnh vào robot được điều khiển bởi 1 anh hùng ngồi trong buồng lái và kích hoạt vũ khí bằng cách gọi tên chúng ("Rocket Punch!!"). Go Nagai nói :

"I wanted to create something different, and I thought it would be interesting to have a robot that you could drive, like a car."
"Tôi muốn tạo ra 1 thứ gì đó khác lạ, và sẽ rất thú vị nếu có 1 con robot mà bạn có thể điều khiển nó, như 1 chiếc xe vậy"

Điểm nổi bật của Mazinger Z chính là 1 robot khổng lồ "được điều khiển bởi 1 chiếc xe bay nhỏ xíu kết hợp với buồng điều khiển gắn vào trong đầu". Đây cũng là tiên phong cho việc đúc khuôn kim loại cho đồ chơi giống như Chogokin của Nhật và Shogun Warriors của Mỹ. Những dòng đã (và vẫn đang) thu hút giới trẻ và các nhà sưu tập.

Robot/mecha anime rất khác biệt so với manga về cách dẫn truyện và hiệu ứng động trong từng bộ phim và nội dung rất phong phú từ trẻ em cho đến teen hoặc cả người lớn.

Thể loại mech là thể loại lâu đời nhất trong anime nhưng vẫn còn tồn tại và bền vững trong thiên niên kỷ mới này, với sự trở lại của các OVA như Getter Robo: Armageddon và Mazinkaiser từ thể loại Super Robot truyền thống, các dòng Mobile Suit Gundam 00, Macross Frontier, Code Geass, Basquash! và Rideback gần đây từ thể loại Real Robot và Reideen - bản làm lại của series Brave Raideen. Năm 1975 - một anime Super Robot mang nhiều yếu tố của Real Robot.

Không phải cứ Mecha là hoàn toàn mang máy móc, một số có sự kết hợp với sinh học làm trung gian với phi công của nó. còn một số chính là 1 sinh vật nhưng mang khiếm khuyết như Neon Genesis Evangelion, Eureka Seven, và Zoids.

Trong phim:

Có lẽ ví dụ điển hình nhất về mecha chính là những Walker như AT-AT và AT-ST trong serries phim Star Wars.

Trong phim Aliens của Hollywood cũng đề cập đến Cargoloader như 1 dạng Mecha dân sự (mặc dù cũng khó nhận biết là mecha hay chỉ là bộ xương ngoài). Trong Robot Jox cũng có những cảnh mech khổng lồ chiến đấu, hoặc tương tự với Gunhed của Nhật Bản.

Đội trưởng Mifune trong Matrix Revolution điều khiển 1 cỗ máy giống mecha với 1 buồng lái mở gọi là APUs cùng loài người chống lại bọn Sentinel xâm lược bảo vệ Zion.

Triods trong The War of the Worlds với trang bị tiên tiến và buồng lái trên cao, được xem như tổ tiên của mecha hiện đại.

Starship Troopers 3: Marauder, mecha có 2 cánh tay là súng liên thanh và súng phóng lựu được sử dụng lúc gần cuối phim dưới sự điều khiển của nhân vật chính Johnny Ricco.

Mechagodzilla của series Godzilla, nghe tên là biết.

Mecha dùng cho chiến tranh tên AMPs trong phim Avatar 2009 của James Cameron.

Bộ giáp tăng cường dạng bộ xương ngoài được sử dụng ở phim District 9 (2009) cũng có nét tương tự với các mecha/bộ giáp của Aliens và Matrix Revolution.

Trong game:

Mecha thường được chú ý trong game trên máy tính và cả console nữa. Do kích thước và sức mạnh hư cấu, nên Mecha rất được ưa chuộng trong game, cả trong game tabletop and electronic. Series game MechWarrior với thể loại Mecha kinh điển đã soán ngôi của Battletech. 1 game khác, Heavy Gear 2 mang lại 1 hệ thống điều khiển phức tạp bán thực tế với mech trong 2 môi trường lục chiến và ngoài không gian. Gần đây Armored Core là 1 tựa game phổ biến, kết hợp được diễn biến thế trận nhanh với khả năng tùy biến trong thiết kế Mech. Đối thủ của Armored Core là 1 series game kiểu đánh theo lượt (turn base tactics) của hãng Squaresoft, Front Mission. Nhấn vào kiểu thiết kế mech đậm chất cơ khí của Nhật Bản, nhanh chóng lan rộng trong thể loại mecha Nhật. Trong các game tabletop cũ của Mỹ, Battletech sử dụng hex-map, các hình ảnh thu nhỏ của đường phố cho phép người chơi bố trí Mech, theo dõi thiệt hại, gắn thêm các yếu tố RPG vào game.

Mecha có kiểu dáng như chiếc xe tăng có 2 chân mang tên Metal Gear là yếu tố luôn xuất hiện trong series Metal Gear. Là biểu tượng của series bao gồm cả Metal Gear D trong Metal Gear 2: Solid Snake, Metal Gear REX trong Metal Gear Solid và Metal Gear Ray trong Metal Gear Solid 2: Son of Librety. Sự ấn tượng của metal gear chính là khả năng phóng tên lửa hạt nhân, nhưng lại thiếu mất trong 2 series gần đây là Metal Gear RAY và GEKKO. Không như các series về mech khác, Metal Gear không đông đảo về số lượng và được sử dụng rộng rãi (ngoại trừ loại GEKKO nhỏ bé không người lái). Trong series, chúng thường được gọi là “vũ khí tối thượng” và “đơn vị trung gian giữa bộ binh và pháo binh” (bắt chước cách nói loài trung gian giữa người và vượn).

Game Shogo: Mobile Armor Division của hãng Monolith Productions là thể loại kết hợp giữa mecha và game bắn súng góc nhìn thứ nhất. Game phân hệ thống nhiệm vụ thành 2, một số cho phép người chơi lựa chọn nhiều loại Mecha (trong game gọi là “MCA”) còn lại người chơi chơi như 1 game bắn súng góc nhìn thứ nhất bình thường. Thể loại tương tự và không phát triển gì hơn là Quake 4, cho phép người chơi có thể điều khiển Mecha cũng nhữ các phương tiện khác nhưng vẫn tập trung chủ yếu là điều khiển nhân vật của mình.

Đối với game chiến thuật thời gian thực (RTS), Red Alert 3, có 1 lượng lớn phương tiện của Đế quốc Mặt Trời Mọc liên quan đến mecha, một số có khả năng chuển từ hải quân hoặc lục quân thành không quân dưới dạng máy bay chiến đấu, làm tăng tính cơ động trên chiến trường. Những đơn vị như vậy gọi là Mech Tengu. Trong một game RTS khác là Starcraft cũng có đơn vị mecha gọi là Goliath.

Trong những game gần đây như game Chromehounds do From Solfware phát triển trên nền Xbox 360. Nhà sản xuất chú trọng đến ‘sự thực tế’ của mecha, với việc giảm tốc độ và thực tế hóa trong lượng vũ khí mang theo. Điểm nhấn của game này là khả năng tùy biến Hound (tên của mech) hạng nặng.

[theking222]

Mecha thực tế và các Walker

Những phương tiện trông giống Mecha là có thật. Nhưng hầu như chúng mang tính chuyên biệt rất cao trong 1 ngành nhất định và thường không được sản xuất hàng loạt.

Landwalker: cỗ máy được Sakakibara Kikai phát triển nhằm mục đích mang lại cho mọi người thấy hình ảnh một mecha có chân.

T-50 Enryu:dịch ra là “Rescue Dragon” là 1 robot cao 3.5 mét hoạt động bằng sức nước do Tmsuk phát triển. Cỗ máy này có 2 tay sẽ sao chép lại cử động của người điều khiển. Được sử dụng để dọn đường cho đội cứu hộ làm việc.

Ở phương Tây, cũng có vài ví dụ về Mecha, được cả các công ty và cả tư nhân xây dựng. John Deere cùng phụ tá Timberjack đã chế tạo 1 cỗ máy gặt lúa 6 chân.

1 dạng mecha phổ biến là Walker là 1 phương tiện có thể di chuyển bằng chân thay vì bánh xe hay đường ray. Walker có thể được chế ở bất cứ đâu có từ 1 đến 8 chân hoặc hơn thế nữa. Chúng được phân loại theo số lượng chân. Những dạng phổ biến là 1 chân (pogo stick hoặc “hopper”), 2 chân (biped), 4 chân (quadruped) và 6 chân (hexapod).

Tính cơ động của Walker được cho là cao hơn so với các phương tiện dùng bánh xe hay đường ray. Do tính phức tạp vốn có của nó nên nó chỉ được sử dụng như phương tiện thí nghiệm thôi, căn bản chỉ là robot. Cũng khó có thể đưa chúng vào thực hiện các công việc hư cấu. Walker vận tải cỡ lớn có tồn tại, thí dụ là xe tải biết đi của General Electric, ALDURO của trường đại học Duisburg-Essen và Walking Forest Machine. Sáu chân của John Deere.

Walker 1 chân cũng đã được chế tạo thành công, nhưng trên thực tế những thứ đồ chơi 2 chân như QRIO hay ASIMO và 4 chân như AIBO lại phổ biến hơn. Một số walker được thiết kế dùng cho quân đội như BigDog.

[soulmaster]

SUPER ROBOT WARS

Wiki về game do tớ tự viết ( nếu ai đọc thấy có vấn đề gì thì làm ơn pm lại )

SRW Games

Wiki về các series anime do bạch tuộc ( black octopus ) viết

Mazinger Z



Great Mazinger



Grendizeri



Getter Armageddon



Gaiking Legend of Daikuu-Maryuu

Mazinkaiser

Gaogaigar



Gaogaigar Final


Kotetsushin Jeeg



Voltes V