Sao G V - sao lùn vàng

[kane yuki]

Trong thiên văn học, sao G V ( sao lùn vàng) là loại sao thuộc dãy chính có quang phổ loại G và độ trưng lớp V. G V có khối lượng thấp ( khoảng từ 0.8 – 1.0 khối lượng Mặt trời); nhiệt độ bề mặt từ 5300 đến 6000 K.

Tương tự các sao thuộc dãy chính khác, G V có phản ứng nhiệt hạch tổng hợp helium trong lõi. Mặt trời của chúng ta là một sao lùn vàng được biết đến nhiều nhất ( và cũng là rõ ràng nhất). Mỗi phút, mặt trời tổng hợp được khoảng 600 triệu tấn helium và biến đổi 4 triệu tấn vật chất thành năng lượng. Những sao lùn vàng khác có Alpha Centauri A, Tau Ceti, và 51 Pegasi.

Mặt trời, một ví dụ điển hình của G V

Thực chất, cách gọi “sao lùn vàng” là một cách gọi sai. Sao G V có màu sắc từ trắng - với các sao trẻ như mặt trời - đến màu vàng nhạt - với những sao già hơn. Hãy nhìn biểu đồ phân loại mức độ quang phổ của sao. Thực tế, màu sắc của mặt trời là màu trắng, nhưng đến mắt ta lại có màu vàng do hiện tượng tán xạ Rayleigh.

Một sao G V xảy ra phản ứng nhiệt hạch trong khoảng 10 tỷ năm sẽ bị cạn kiệt trong lõi. Khi đó, G V sẽ giãn nở nhiều lần kích thước ban đầu và trở thành một sao khổng lồ đỏ, tương tự Aldebaran (Alpha Tauri). Sau cùng, lớp vỏ gas sẽ tách ra và trở thành tinh vân. Phần lõi cô lại thành một sao lùn trắng nhỏ và đặc.

TAU CETI

Tau Ceti là ngôi sao thuộc chòm Cetus có khối lượng và quang phổ tương tự mặt trời,tương đối gần Thái Dương Hệ với khoảng cách không quá 12 năm ánh sáng. Thiên thể này được xem là một sao thiếu tính kim loại ( metal – deficient) nên không được xếp vào những ngôi sao đá. Quan sát cho thấy bụi bao quanh Tau Ceti gấp 10 lần Hệ Mặt Trời. Tau Ceti ổn định với ít biến đổi.

Tau Ceti ( bên phải) - một G V tương tự Mặt trời ( bên trái).

Chưa có một phát hiện nào về bạn đồng hành của Tau Ceti qua các cuộc đo sao và đo vận tốc dài ( radial velocity measurement), nhưng những nghiên cứu hiện thời chỉ có thể khẳng định Tau Ceti không có vệ tinh substellar. Hành tinh đi theo quỹ đạo của Tau Ceti sẽ gặp nhiều va chạm hơn trái đất do đĩa bụi của thiên thể này. Bất kể rào cản này, những đặc tính tương tự Mặt trời của Tau Ceti đã thu hút nhiều quan tâm. Tau Ceti được xếp vào mục tiêu cho nghiên cứu của SETI ( Search for Extra – Terrestrial Intelligence - Nền văn minh ngoài trái đất) và đã xuất hiện trong một số tiểu thuyết khoa học viễn tưởng.

Tau Ceti không có tên gọi truyền thống như các sao được nhiều người biết. Nó có thể nhìn thấy bằng mắt trường như một ngôi sao sáng yếu cấp độ 3. Và nếu nhìn từ Tau Ceti, Mặt trời của chúng ta sẽ là một ngôi sáng yếu cấp độ 3 thuộc chòm sao Bootes.


( Nguồn: lược dịch từ wikipedia.org)

@rimika: sorry, quên . Đã edit.